Wysokie ciśnienie w oku – przyczyny, objawy, leczenie
Co to jest ciśnienie wewnątrzgałkowe?
Ciśnienie wewnątrzgałkowe to kluczowy parametr dla zdrowia oka, odnoszący się do ciśnienia płynu wewnątrz oka. Podwyższone ciśnienie w oku, czyli zbyt wysokie IOP, może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym do jaskry, która jest jedną z najpopularniejszych przyczyn podwyższonego ciśnienia w oku.
Tonometria – mierzenie ciśnienia wewnątrzgałkowego
Najbardziej precyzyjną metodą mierzenia ciśnienia wewnątrzgałkowego jest tonometria aplanacyjna. Jest ona całkowicie bezbolesna. W czasie pomiaru przyrząd dotyka przedniej części oka – rogówki. Alternatywną do tonometrii planacyjnej jest tonometria bezkontaktowa, kiedy ciśnienie w oku mierzymy z wykorzystaniem podmuchu powietrza. Każda osoba po 40 roku życia powinna regularnie mierzyć u okulisty prawidłowe ciśnienie oczne, aby zapobiec nieodwracalnej utracie wzroku.
Dlaczego ciśnienie śródgałkowe jest ważne?
Zakłócenia w IOP, czyli nieprawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe, są powiązane z różnymi chorobami oczu, w tym z jaskrą. Ciśnienie w oku jest utrzymywane przez delikatną równowagę między produkcją a odpływem cieczy wodnistej, czyli płynu znajdującego się w przedniej komorze oka. Produkcją cieczy wodnistej zajmuje się ciało rzęskowe. Jakiekolwiek nagłe zmiany w ciśnieniu wewnątrzgałkowym tj. zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie ciśnienie, mogą powodować mechaniczne uszkodzenie gałki ocznej, w tym uszkodzenie nerwu wzrokowego i prowadzić do stopniowego pogorszenia widzenia.
Jak regulowane jest ciśnienie wewnątrzgałkowe?
Organizm kontroluje ciśnienie wewnątrzgałkowe przez układ nerwowy i hormonalny. Wspomniane systemy wpływają na wydzielanie i odpływ cieczy wodnistej przez tzw. sieć trabekularną, która znajduje się w kącie przesączania tj. między tęczówką i rogówką. Odpływ cieczy wodnistej odbywa się do zatoki żylnej twardówki. W niektórych przypadkach, np. z uwagi na stan zapalny oka, czy zwiększony rozmiar soczewki w oku, odpływ płynu z oka może zostać zablokowany, co powoduje wzrost ciśnienia. Prowadzi to do podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego i wysokiego ciśnienia oczne.
Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego – jakie powinno być ciśnienie w oku?
Tradycyjnie, ciśnienie wewnątrz gałki ocznej jest mierzone za pomocą tonometru aplanacyjnego, który przymocowany jest do lampy szczelinowej (mikroskopu okulistycznego). Prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe mieści się w przedziale od 11 do 21 milimetrów słupa rtęci (mmHg), ale może to się różnić w ciągu dnia. Nowe technologie, w tym tonometria bezkontaktowa, wspomagają regularne badania oczu i monitorowanie ciśnienia w oku.
Kiedy ciśnienie w oku staje się problemem?
Podwyższone ciśnienie w oku, znane również jako nadciśnienie oczne lub nadciśnienie śródgałkowe, znacznie zwiększa ryzyko rozwoju jaskry, czyli choroby związanej z uszkodzeniem nerwu wzrokowego. Uszkodzenie nerwu wzrokowego może z kolei prowadzić do ograniczenia pola widzenia i zaburzeń widzenia. Podobnie, zbyt niskie ciśnienie wewnątrzgałkowe, zwane hipotonią gałki ocznej, może również stanowić ryzyko, np. może prowadzić do uszkodzenia plamki żółtej i trwałej utraty wzroku.
Co możemy zrobić gdy ciśnienie wewnątrz gałki ocznej jest zbyt wysokie?
Ciśnienie wewnątrzgałkowe możemy regulować z wykorzystaniem kropli do oczu, które działają poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej lub poprawę odpływu płynu, zabiegów laserowych, czy zabiegów chirurgicznych. Metodę dobiera lekarz biorąc pod uwagę indywidualny obraz kliniczny każdego pacjenta oraz obecność czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze czy stan zapalny oka.
Wnioski
Monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego jest kluczowe dla utrzymania zdrowia oczu i zapobiegania stanom zagrażającym widzeniu, takim jak jaskra. Regularne badania, wczesne wykrycie niepokojących objawów oraz dostępne metody leczenia pozwalają skutecznie obniżyć ciśnienie i zapobiec całkowitej utracie wzroku. Dodatkowo, regularna aktywność fizyczna oraz unikanie przyjmowania niektórych leków bez konsultacji z lekarzem mogą wspomagać utrzymanie prawidłowego ciśnienia w oku.
