Zapalenie twardówki to poważne schorzenie, które charakteryzuje się stanem zapalnym umiejscowionym w ścianie gałki ocznej. Twardówka, która nadaje kształt gałce ocznej i chroni jej wewnętrzne struktury, może ulec uszkodzeniu, co prowadzi do zaburzeń w sztywności gałki ocznej oraz poważnych konsekwencji dla narządu wzroku. Zapalenie twardówki dzieli się na zapalenie przednie oraz zapalenia tylne, a także na postaci: proste, guzkowe oraz martwicze.
Objawy zapalenia twardówki
Subiektywne objawy zapalenia twardówki są niecharakterystyczne, dlatego do rozpoznania choroby niezbędne jest dokładne badanie. Do najważniejszych objawów zapalenia twardówki należą:
- jednostronne lub obustronne zaczerwienienie gałki ocznej o sinoczerwonym, fioletowym lub niebieskawym odcieniu
- światłowstręt
- silny ból gałki ocznej, często promieniujący do okolicy czoła, zatok przynosowych, szczęki lub skroni
- brak wydzieliny ropnej
- możliwe jest także pogorszenie ostrości widzenia oraz ryzyko utraty wzroku
Przyczyny zapalenia twardówki
W większości przypadków przyczyna zapalenia twardówki pozostaje nieznana. Jednak u wielu pacjentów choroba jest związana z chorobami autoimmunologicznymi i reumatologicznymi, takimi jak:
- reumatoidalne zapalenie stawów
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- toczeń rumieniowaty układowy
- łuszczycowe zapalenie stawów
- wieloobjawowe nawracające zapalenie chrząstek
- guzkowe zapalenie tętnic
- olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Ponadto, zapalenie nadtwardówki może być powiązane z chorobami zakaźnymi, takimi jak borelioza, kiła czy półpasiec, a także z czynnikami fizycznymi, jak oparzenia chemiczne lub napromieniowanie, oraz mechanicznymi, np. urazami i zabiegami chirurgicznymi. Choroby skóry, takie jak atopowe zapalenie skóry czy trądzik różowaty, również mogą mieć wpływ na rozwój zapalenia twardówki.
Diagnostyka zapalenia twardówki
Podstawą diagnostyki jest dokładny wywiad oraz badanie okulistyczne, w tym badanie w świetle dziennym i badanie w lampie szczelinowej, które pozwalają na ocenę głębokości stanu zapalnego oraz różnicowanie między zapaleniem nadtwardówki a zapaleniem twardówki właściwej. Dodatkowo wykonuje się badania obrazowe, takie jak USG oka, tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny, które umożliwiają ocenę zaawansowania choroby, zwłaszcza w przypadku tylnego zapalenia twardówki.
W diagnostyce pomocne są także badania laboratoryjne, w tym:
- badanie ogólne moczu i morfologia krwi
- oznaczenie parametrów układu immunologicznego i autoprzeciwciał
- testy w kierunku chorób zakaźnych
- RTG klatki piersiowej i stawów krzyżowo-biodrowych
- angiografia fluoresceinowa, która pozwala na ocenę unaczynienia i wykrycie stanu zapalnego naczyń
Leczenie zapalenia twardówki
Leczenie zapalenia twardówki wymaga często ścisłej współpracy okulisty z reumatologiem i innymi specjalistami. Stosuje się zarówno leczenie ogólne, jak i leczenie miejscowe.
W początkowym etapie zapalenia, zwłaszcza w przypadku zapalenia nadtwardówki, stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadku braku poprawy włącza się leki steroidowe. W cięższych przypadkach, szczególnie przy martwiczym zapaleniu twardówki, konieczne jest leczenie immunosupresyjne oraz podawanie pulsów steroidowych dożylnie.
W przypadku zakaźnego podłoża zapalenia twardówki stosuje się odpowiednie leki przeciwwirusowe lub przeciwbakteryjne.
W sytuacjach powikłań, takich jak postaci defektu rogówki, odwarstwienia siatkówki, zaćmy, jaskry czy zapalenia nerwu wzrokowego, konieczne może być leczenie operacyjne lub leczenie chirurgiczne.
Zapalenie twardówki ma zwykle charakter nawrotowy, dlatego ważne są regularne kontrole okulistyczne oraz leczenie chorób współistniejących, zwłaszcza tych o podłożu autoimmunologicznym.
Zobacz również
WADA WZROKU
Krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm a także starczowzroczność, to najczęstsze przyczyny wizyt okulistycznych. W większości przypadków do pełnej satysfakcji pacjenta wystarczy prawidłowo dobrana korekcja okularowa.
ZESPÓŁ SUCHEGO OKA
Choroby plamki żółtej należą do najpoważniejszych chorób okulistycznych. Dotyczą one struktury, która odpowiedzialna jest za cały sukces ewolucyjny ludzkiego oka. Dzięki prawidłowo funkcjonującej plamce żółtej człowiek rozpoznaje barwy, kontrast oraz najmniejsze detale otaczającego nas świata. Uszkodzenie plamki żółtej prowadzi do utraty tych funkcji i znacznie ogranicza nasze doznania wzrokowe.
CHOROBY PLAMKI ŻÓŁTEJ
Choroby plamki żółtej należą do najpoważniejszych chorób okulistycznych. Dotyczą one struktury, która odpowiedzialna jest za cały sukces ewolucyjny ludzkiego oka. Dzięki prawidłowo funkcjonującej plamce żółtej
ZAĆMA
Zaćma to zmętnienie soczewki oka spowodowane starzeniem się organizmu. Zaćma utrudnia odbieranie bodźców z otaczającego nas świata. Jedynym skutecznym leczeniem zaćmy, które w pełni przywraca funkcję narządu wzroku, jest zabieg chirurgiczny.
JASKRA
Jaskra to choroba, która jest jedną z najczęstszych przyczyn nieodwracalnego uszkodzenia wzroku. Przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, dlatego tak ważne są regularne badania okulistyczne. Szczególnie powinny o tym pamiętać osoby, których krewni są leczeni z powodu jaskry.
ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ
Błona naczyniowa to część gałki ocznej składająca się w dużej mierze z naczyń. W ramach struktur wchodzących w skład błony naczyniowej wyróżnia się: tęczówkę, ciało rzęskowe, naczyniówkę.
ZAPALENIE NADTWARDÓWKI
Zapalenie nadtwardówki to jałowy stan zapalny dotyczący błony pokrywającej gałkę oczną, która znajduje się pod spojówką.
ZAPALENIE NERWU WZROKOWEGO
Nerw wzrokowy to struktura, która łączy gałkę oczną z mózgiem. Zapalenie nerwu wzrokowego to ciężkie schorzenie, które może doprowadzić do utraty widzenia.
ZAPALENIE ROGÓWKI
Zapalenia rogówki należą do najcięższych chorób okulistycznych, a szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia jest konieczne dla wyzdrowienia.
ZAPALENIE SPOJÓWEK
Jednym z najczęstszych problemów, z którym pacjenci zgłaszają się do lekarza okulisty oraz lekarza okulisty dziecięcego, jest zapalenie spojówek.
Inne
Lekarze współpracujący z Okulistyką Akademicką zajmują się leczeniem także innych chorób okulistycznych, które nie zostały opisane w powyższych sekcjach.
