Starczowzroczność – Krople do oczu
Krople do oczu zastąpią okulary do czytania?
Starczowzroczność (prezbiopia) to naturalny proces fizjologiczny związany ze starzeniem się gałki ocznej, który dotyka praktycznie każdego człowieka po 40 roku życia. Pomimo, że nie jest ona groźna i nie prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia widzenia, to w istotny sposób wpływa na jakość życia wielu pacjentów. Starczowzroczność wynika ze zmian degeneracyjnych elastyczności soczewki oka. Zmiany, które występują wraz z wiekiem, zmniejszają elastyczność soczewki i negatywnie wpływają na jej udział w procesie akomodacji oka, czyli w dostosowywaniu ludzkiego oka do patrzenia z bliska.
Do głównych objawów starczowzroczności należy:
– pogorszenie widzenia i zdolności czytania drobnego druku, szczególnie w słabym oświetleniu
– zmęczenie oczu i trudność w czasie pracy wymagającej skupienia wzroku, na przykład przy komputerze
Należy podkreślić, że starczowzroczność wcześniej objawia się u osób nadwzrocznych, tj. takich, które do patrzenia w dal wykorzystują okulary tzw. plusy. Osoby krótkowzroczne relatywnie później zgłaszają się do lekarza okulisty, gdyż czytanie drobnego druku ułatwia im zdjęcie okularów. Zróżnicowanie objawów starczowzroczności u osób nadwzrocznych oraz krótkowzrocznych wynika z praw optyki.
Do najpopularniejszych metod korekcji starczowzroczności należą:
– okulary dedykowane do czytania
– okulary progresywne ze szkłami progresywnymi
– okulary tzw. office
– multifokalne soczewki kontaktowe
– laserowa korekcja starczowzroczności
– chirurgiczna wymiana soczewki oka własnej na soczewkę wieloogniskową
Z powyższych metod najbardziej rozpowszechnione są okulary jednoogniskowe, które pacjent zakłada w sytuacji, w której zmuszony jest czytać z bliskiej odległości. Zaletą takiego rozwiązania jest niewątpliwie cena. Dla większości pacjentów korekcja okularowa nie musi być personalizowana, a uniwersalne szkła są dostępne w cenie kilkudziesięciu złotych w drogeriach oraz w aptekach.
Wygodniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie okularów progresywnych. Soczewka okularowa w okularach progresywnych ma zmienną ogniskową, co zapewnia ostrość widzenia do obiektów odległych, bliży oraz do odległości pośrednich. Okularów progresywnych nie należy mylić z okularami dwuogniskowymi – ta starsza technologia cechuje się tym, że szkło wykorzystywane do patrzenia do bliży znajduje się u dołu okularów i wyraźnie wyodrębnia się od szkła wykorzystywanego do patrzenia w dal. W przypadku okularów progresywnych soczewka jest lita i osoby postronne nie są w stanie ich odróżnić od soczewek jednoogniskowych.
Rzadziej pacjenci stosują progresywne soczewki kontaktowe. Po takie rozwiązanie sięgają przede wszystkim osoby, które korygowały wcześniej krótkowzroczność lub nadwzroczność wykorzystując jednoogniskowe soczewki kontaktowe. Coraz popularniejsze oraz coraz skuteczniejsze w leczeniu prezbiopii stają się także inwazyjne metody chirurgiczne, w tym laserowa korekcja wzroku oraz refrakcyjna wymiana soczewki.
Krople w leczeniu starczowzroczności
W ostatnim czasie na popularności zyskała koncepcja leczenia prezbiopii z wykorzystaniem kropli zawierających 1.25% roztwór pilokarpiny. Przeprowadzone badania Gemini 1 oraz Gemini 2 wskazują, że krople do oczu mogą być alternatywną dla dotychczasowych metod korygowania prezbiopii. Na podstawie wyników wspomnianych badań krople o nazwie handlowej VUITY (zawierające 1.25% roztwór pilokarpiny) zostały dopuszczone przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków do użytku na terenie USA.
Zgodnie z zaleceniami producenta krople VUITY stosuje się raz dziennie aplikując jedną kroplę do każdego oka. Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny pamiętać, że przed zastosowaniem kropli VUITY należy zdjąć soczewki kontaktowe, a po aplikacji kropli VUITY odczekać 10 minut przed ponownym założeniem soczewek.
Krople zawierające 1.25% roztwór pilokarpiny wykazują skuteczność przynajmniej przez 6 godzin od momentu zastosowania. Należy podkreślić, że ich działanie poprawiające widzenie z bliska jest zauważalne nie tylko w warunkach dobrego oświetlenia, ale także po zmierzchu – czyli wtedy kiedy brak okularów do czytania jest najbardziej kłopotliwy dla osób po 40 roku życia.
Producent kropli wskazuje, że po zastosowaniu kropli VUITY może wystąpić przejściowa trudność z ostrym widzeniem przedmiotów znajdujących się w różnej odległości od naszych oczu (trudność z ogniskowaniem). W przypadku wystąpienia takiej sytuacji należy bezwzględnie powstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Okuliści oraz pacjenci oczekują dopuszczenia kropli VUITY do użytku w Europie. Mogą one stanowić idealne rozwiązanie dla osób, które źle tolerują okulary oraz soczewki kontaktowe multifokalne. Wadą kropli Vuity na chwilę obecną jest niestety cena. W USA miesięczny zapas kosztuje około 320 zł i wydatek ten nie jest refundowany przez ubezpieczycieli.
Bibliografia:
Katz JA, Karpecki PM, Dorca A, Chiva-Razavi S, Floyd H, Barnes E, Wuttke M, Donnenfeld E. Presbyopia – A Review of Current Treatment Options and Emerging Therapies. Clin Ophthalmol. 2021 May 24;15:2167-2178. doi: 10.2147/OPTH.S259011. PMID: 34079215; PMCID: PMC8163965.
