Skrzydlik na oku – rozpoznanie i leczenie

Skrzydlik na oku to częsta dolegliwość, która objawia się trójkątnym, mięsistym wyrostkiem zaczynającym się na spojówce (przezroczystej błonie pokrywającej białko oka) i wrastającą tkanką włóknisto-naczyniową w kierunku rogówki. Ta zmiana, przypominająca trójkątne skrzydło owada, powstaje skrzydlik oka najczęściej na skutek nadmiernej ekspozycji oka na promieniowanie ultrafioletowe, a także działanie wiatru, piasku i suchych warunków. W artykule omówimy przyczyny powstawania skrzydlika, objawy skrzydlika oka oraz metody leczenia skrzydlika, w tym leczenie zachowawcze i leczenie operacyjne skrzydlika.

Skrzydlik oka – przyczyny i czynniki ryzyka

Główną przyczyną powstawania skrzydlika jest długotrwała ekspozycja na promieniowanie UV, co tłumaczy, dlaczego skrzydlik na oku występuje częściej u osób spędzających dużo czasu na świeżym powietrzu bez odpowiedniej ochrony oczu. Dodatkowe czynniki ryzyka to:

• Podrażnienie wywołane wiatrem i pyłem – gorące, suche i zapylone pomieszczenia oraz środowisko sprzyjają rozwojowi skrzydlika.
• Wiek powyżej 60 lat – miejscową niewydolność rąbkowych komórek macierzystych rogówki oraz zwiększona wrażliwość na czynniki środowiskowe.
• Predyspozycje genetyczne – u niektórych osób skłonność do skrzydlika może być dziedziczna.
• Niedobór witaminy A – jest związany z wyższym ryzykiem wystąpienia chorób oczu, w tym skrzydlika.

Objawy skrzydlika oka

W początkowej fazie skrzydlik na oku może nie powodować żadnych dolegliwości i ograniczać się do zauważalnej, mięsistej narośli w wewnętrznym kąciku oka. W miarę postępu choroby pojawiają się objawy skrzydlika, takie jak:

• Zaczerwienienie oka i zapalenie spojówki – objawy podrażnienia i obrzęku.
• Suchość oka – często towarzyszy jej uczucie ciała obcego w oku, czyli piasku pod powiekami, powodujące uczucie dyskomfortu.
• Łzawienie – reakcja na podrażnienie.
• Świąd i pieczenie – nasilające się w warunkach silnego wiatru lub suchego powietrza.
• Pogorszenie ostrości wzroku i zaburzenia widzenia – w zaawansowanych przypadkach skrzydlik może przesłaniać centrum rogówki, prowadząc do niewyraźnego widzenia, podwójnego widzenia lub astygmatyzmu.

Skrzydlik oka u dziecka występuje rzadziej, jednak ważne jest regularne noszenie okularów przeciwsłonecznych i ochrona oczu dzieci przed promieniowaniem słonecznym, aby zapobiec jego powstaniu.

Jak rozpoznać skrzydlika na oku?

Rozpoznanie skrzydlika jest stosunkowo proste. Lekarz okulista przeprowadza badanie w lampie szczelinowej, które pozwala dokładnie obejrzeć powierzchnię oka i ocenić, czy zmiana wrasta w rogówkę i czy konieczne jest leczenie. W większości przypadków rozpoznanie jest szybkie i precyzyjne.

Jak wygląda leczenie skrzydlika?

Leczenie skrzydlika zależy od jego zaawansowania i stopnia dolegliwości. W początkowym stadium stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje:

• Krople nawilżające – pomagają złagodzić suchość oka i uczucie ciała obcego w oku.
• Krótkotrwałe stosowanie kropli kortykosteroidowych w postaci kropli – zmniejsza stan zapalny i zaczerwienienie oka.

W bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy skrzydlik rośnie w kierunku centrum rogówki i powoduje pogorszenie ostrości wzroku, konieczna jest operacja skrzydlika oka. Zabieg chirurgiczny przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym i polega na wycięciu zmiany oraz pokryciu ubytku przeszczepem spojówki lub błony owodniowej, co zmniejsza ryzyko nawrotu. Po zabiegu pacjent powinien stosować się do zaleceń lekarza okulisty, unikać promieni słonecznych i nosić okulary ochronne.

Zapobieganie skrzydlikowi

Aby zmniejszyć ryzyko powstania i nawrotu skrzydlika, warto:

• Regularnie nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV – chronią przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym.
• Nosić okulary ochronne – szczególnie w zapylonych pomieszczeniach oraz podczas uprawiania sportów na świeżym powietrzu.
• Nakładać kapelusze z szerokim rondem – zapewniają dodatkową ochronę przed promieniami słonecznymi.
• Stosować nawilżające krople – pomaga to utrzymać odpowiednią wilgotność powierzchni oka.

Podsumowanie

Skrzydlik na oku jest częstą dolegliwością, która w większości przypadków rozwija się na skutek nadmiernej ekspozycji oka na promieniowanie UV i czynniki środowiskowe. Objawy skrzydlika obejmują zaczerwienienie oka, uczucie ciała obcego w oku, suchość oraz pogorszenie ostrości wzroku. Leczenie zachowawcze skrzydlika może złagodzić dolegliwości, jednak w przypadku poważniejszych zmian konieczna jest operacja skrzydlika oka. Regularne noszenie okularów przeciwsłonecznych oraz odpowiednia ochrona oczu to najlepsze metody profilaktyki. W razie pojawienia się objawów lub gdy usunięta zmiana zaczyna rozwijać się ponownie, powinniśmy niezwłocznie udać się do lekarza okulisty.

Bibliografia

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22497-pterygium-surfers-eye