Pachymetria – co to jest i kiedy się ją wykonuje?

Pachymetria rogówkowa to szybkie, nieinwazyjne badanie okulistyczne, które pozwala na dokładny pomiar grubości rogówki – przezroczystej struktury przedniej części oka. Jest to ważne badanie w diagnostyce i leczeniu wielu chorób oczu, w tym jaskry oraz schorzeń rogówki, a także w kwalifikacji do operacji refrakcyjnych, takich jak laserowa korekcja wad wzroku (np. LASIK).

Na czym polega pachymetria?

Pachymetria umożliwia ocenę wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego dzięki precyzyjnemu pomiarowi grubości rogówki w mikrometrach (µm), najczęściej w jej części centralnej (CCT – central corneal thickness). Wyróżniamy dwa główne metody pachymetrii:

Pachymetria optyczna

• Wykonywana za pomocą optycznej koherentnej tomografii (OCT) lub specjalnych systemów obrazowania.
• Całkowicie bezdotykowa – pacjent opiera głowę i brodę o aparat, który skanuje rogówkę.
• Badanie nieinwazyjne i bezbolesne, nie wymaga znieczulenia miejscowego ani bezpośredniego kontaktu z okiem.

Pachymetria ultradźwiękowa

• Wymaga użycia kropli znieczulających.
• Do oka przykładany jest na kilka sekund sondujący przetwornik ultradźwiękowy (pachymetr), który mierzy grubość rogówki na podstawie odbicia fal dźwiękowych.
• Metoda może być minimalnie inwazyjna, ale jest bezpieczna i dobrze tolerowana.

Kiedy wykonuje się badanie pachymetryczne?

Badanie grubości rogówki (pachymetria) jest wskazane w diagnostyce i monitorowaniu:

• Jaskry i nadciśnienia ocznego – grubość rogówki wpływa na ocenę wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP),
• Schorzeń rogówki – takich jak stożek rogówki, podejrzenie obrzęku rogówki, dystrofia Fuchsa,
• Urazów oka,
• Przed zabiegami chirurgicznymi i laserową korekcją wad wzroku, aby ocenić, czy rogówka ma prawidłową grubość do przeprowadzenia bezpiecznego zabiegu,
• Oceny funkcji śródbłonka rogówki oraz ryzyka powikłań pooperacyjnych (np. ektazji rogówki po LASIK).

Jakie są prawidłowe wartości?

Za średnią populacyjną prawidłową grubość rogówki uważa się 540–550 µm w środku rogówki, choć wartości od około 500 µm do 600 µm mogą być uznane za fizjologiczne, w zależności od przypadku pacjentów.

O czym warto pamiętać?

• Zbyt cienka rogówka może sugerować zaniżony pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, co maskuje jaskrę.
• Większa grubości rogówki może powodować zawyżony odczyt ciśnienia, co może prowadzić do błędnej diagnozy.

Czy pachymetria jest bezpieczna?

Tak, pachymetria oka jest badaniem nieinwazyjnym. W przypadku pachymetrii optycznej jest całkowicie bezdotykowa i nie wiąże się z żadnym ryzykiem. Pachymetria ultradźwiękowa, choć wymaga użycia kropli znieczulających i bezpośredniego kontaktu z rogówką, jest bezpieczna i dobrze tolerowana. Możliwe powikłania są bardzo rzadkie i obejmują podrażnienie rogówki lub reakcję na znieczulenie miejscowe.

Co oznaczają wyniki badania pachymetrycznego?

Wyniki dostępne są natychmiast po badaniu. Ich interpretacja zależy od kontekstu klinicznego:

• W diagnostyce jaskry – pozwalają na dokładniejszą ocenę ryzyka progresji i skuteczniejsze dobranie terapii,
• W chirurgii refrakcyjnej – umożliwiają ocenę, czy rogówka ma odpowiednią grubość do bezpiecznego przeprowadzenia zabiegu,
• W chorobach rogówki – pomagają monitorować zmiany, takie jak stożek rogówki czy nagromadzenia płynu w obrębie rogówki.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące pachymetrii

Co oznacza gruba rogówka?

Gruba rogówka może fałszywie zawyżać pomiar wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego, ale jednocześnie jest uważana za czynnik ochronny w leczeniu jaskry.

Co oznacza cienka rogówka?

Zbyt cienka rogówka zwiększa ryzyko progresji jaskry i może wskazywać na stożek rogówki. Może też powodować zaniżone pomiary ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Czy badanie pachymetryczne boli?

Nie, pachymetria optyczna jest całkowicie bezkontaktowa i bezbolesna. Pachymetria ultradźwiękowa wymaga zastosowania kropli znieczulających, dzięki czemu jest również komfortowa dla pacjenta.

Podsumowanie

Pachymetria to szybkie, precyzyjne i ważne badanie okulistyczne, które umożliwia ocenę grubości rogówki. Ma ogromne znaczenie w diagnostyce jaskry, schorzeń rogówki oraz w kwalifikacji do zabiegów chirurgicznych i laserowej korekcji wad wzroku. Dzięki niej lekarz może dokonać dokładniejszej oceny wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego i lepiej dostosować leczenie.

Bibliografia

https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/pachymetry-test