Atropina w hamowaniu wady krótkowzroczności u dzieci – wyniki badań

Krótkowzroczność u dzieci jest coraz większym problemem na całym świecie, zwłaszcza ze względu na rosnącą częstość występowania oraz ryzyko poważnych powikłań ocznych, takich jak odwarstwienie siatkówki. Z tego powodu metody hamowania progresji krótkowzroczności, w tym zastosowanie atropiny, zyskują coraz większe zainteresowanie w praktyce klinicznej. Krople do oczu z niskim stężeniem atropiny, szczególnie 0,01%, są jedną z powszechniejszych metod hamowania krótkowzroczności u dzieci. W tym wpisie na blogu przeanalizowano wyniki niedawnego amerykańskiego randomized clinical trial, w którym oceniano skuteczność i bezpieczeństwo 0,01% kropli do oczu z atropiną w kontroli rozwoju krótkowzroczności u amerykańskiej populacji dzieci.

Wyświetl ten post na Instagramie

Post udostępniony przez dr hab. n. med. Janusz Skrzypecki (@dr.skrzypecki.okulista)

Przegląd badania – krople z atropiną 0,01%

Badanie było randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniem z udziałem dzieci w wieku od 5 do 12 lat z różnych środowisk rasowych, przeprowadzonym w 12 klinikach w Stanach Zjednoczonych. Uczestnikom podawano wieczorem krople 0,01% atropiny lub placebo przez 24 miesiące. Podstawowymi miernikami oceny skuteczności były zmiany w sferycznym ekwiwalencie błędu refrakcji (SER) oraz długości osiowej gałki ocznej (AL).

Kluczowe wyniki

• Skuteczność – w badaniu nie odnotowano znaczących różnic w progresji krótkowzroczności między grupami stosującymi atropinę i grupą kontrolną (placebo) w ciągu 24-miesięcznego okresu leczenia i 6-miesięcznej obserwacji. Sugeruje to, że w tej amerykańskiej populacji 0,01% atropina nie spowolniła skutecznie progresji krótkowzroczności.
• Bezpieczeństwo i tolerancja – leczenie atropiną było dobrze tolerowane, z częstymi działaniami niepożądanymi podobnymi do tych występujących w grupie placebo, takimi jak podrażnienie oczu, światłowstręt i rozszerzenie źrenic. Potwierdza to profil bezpieczeństwa stosowania atropiny w niskim stężeniu przez dwa lata.
• Przestrzeganie zaleceń – przestrzeganie zasad leczenia z monitorowaniem za pomocą kwestionariuszy i zbieraniem zużytych ampułek uznano za doskonałe. Jednak rzeczywista dawka otrzymywana przez każde dziecko mogła być różna z powodu błędów w aplikacji kropli.

Dyskusja – porównanie wyników badań

Wyniki tego amerykańskiego badania kontrastują z wynikami badań przeprowadzonymi w populacji azjatyckiej, gdzie niższe stężenia atropiny wykazały skuteczność w spowalnianiu progresji krótkowzroczności. Kilka czynników może tłumaczyć te różnice:

1. Zmienność genetyczna i środowiskowa – badanie obejmowało dzieci z różnorodnych środowisk rasowych, co wpływa na możliwość uogólnienia wyników. Dzieci z populacji azjatyckiej generalnie wykazują szybszy rozwój krótkowzroczności i lepszą odpowiedź na leczenie atropiną.
2. Różnice w dawkach i reakcja – wyniki sugerują, że skuteczność atropiny w hamowaniu progresji krótkowzroczności zależy od dawki. Wyższe stężenia, takie jak 0,025% i 0,05%, były bardziej efektywne w badaniach, co wskazuje na konieczność dopasowania dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.
3. Wpływ pandemii COVID-19 – okres badania zbiegł się z pandemią, podczas której dzieci spędzały więcej czasu w pomieszczeniach i korzystały z urządzeń elektronicznych, co mogło nasilić progresję krótkowzroczności niezależnie od leczenia.

Implikacje dla praktyki klinicznej

Wyniki badania podkreślają, że w Stanach Zjednoczonych należy zachować ostrożność w stosowaniu niskich dawek atropiny do hamowania krótkowzroczności u dzieci bez uwzględnienia czynników takich jak wiek, wyjściowe nasilenie wady oraz pochodzenie etniczne. Leczenie atropiną powinno być spersonalizowane i ściśle monitorowane pod kątem skuteczności i działań niepożądanych. Warto także rozważyć łączenie terapii farmakologicznej z metodami optycznymi, takimi jak soczewki kontaktowe czy okulary korekcyjne, które także odgrywają istotną rolę w hamowaniu progresji krótkowzroczności.

Przyszłe kierunki – atropina w hamowaniu progresji krótkowzroczności

Potrzebne są dalsze badania, które pozwolą na:

• Określenie optymalnego dawkowania atropiny dla różnych populacji, uwzględniając różnice genetyczne i środowiskowe.
• Zbadanie długoterminowych efektów leczenia, w tym ryzyka efektu z odbicia po odstawieniu atropiny.
• Udoskonalenie metod monitorowania przestrzegania zaleceń i dawkowania, aby zwiększyć skuteczność terapii.

Podsumowując, zastosowanie atropiny w niskim stężeniu pozostaje obiecującą metodą spowalniania postępu krótkowzroczności u dzieci, choć jej skuteczność może różnić się w zależności od populacji. Dalsze badania i rozwój terapii pozwolą na bardziej precyzyjne i skuteczne leczenie w przyszłości.

Bibliografia

Repka MX, Weise KK, Chandler DL, Wu R, Melia BM, Manny RE, Kehler LAF, Jordan CO, Raghuram A, Summers AI, Lee KA, Petersen DB, Erzurum SA, Pang Y, Lenhart PD, Ticho BH, Beck RW, Kraker RT, Holmes JM, Cotter SA; Pediatric Eye Disease Investigator Group. Low-Dose 0.01% Atropine Eye Drops vs Placebo for Myopia Control: A Randomized Clinical Trial. JAMA Ophthalmol. 2023 Aug 1;141(8):756-765